“Cafe khoa học” - Nhịp cầu kết nối thế hệ trẻ với khoa học

Đặt vấn đề

Hiện nay, tại các trường đại học, cao đẳng có nhiều mô hình, chương trình hoạt động ngoại khóa cho học sinh sinh viên (HSSV) với mục tiêu khơi gợi sự quan tâm các vấn đề liên quan đến khoa học, sức khỏe đối với thế hệ trẻ. Tại Đồng Tháp, Trường Cao đẳng Cộng đồng (CĐCĐ) Đồng Tháp là đơn vị tiên phong thực hiện mô hình “Cafe khoa học”, Chương trình này là nhịp cầu kết nối thế hệ trẻ với khoa học từ năm 2018 đến nay. Thông qua mô hình, Trường thiết lập quan hệ đối tác với đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (Oxford University Clinical Research Unit). Quá trình thực hiện mô hình đã mang lại nhiều hiệu quả đáng trân trọng, nhiều chủ đề thiết thực và gần gũi với nhu cầu học tập và nghiên cứu của HSSV. Xin được chia sẻ cùng bạn đọc.

 

Nội dung

Mô hình “Cafe khoa học” là nơi mà các tham dự viên có thể vừa thưởng thức một tách cà phê hay dùng thức ăn nhẹ, vừa bàn luận với nhau vấn đề khoa học hay chủ đề nóng được nhiều người quan tâm trong thực tiễn. Các tham dự viên sẽ có cơ hội bày tỏ ý tưởng và thảo luận cùng nhau trong một không khí cởi mở và thân thiện.

 

1. “Cafe khoa học” giúp cải thiện một số kỹ năng cơ bản

1.1 Kỹ năng quản lý tài chính cá nhân

Quản lý và sử dụng tiền có thể tạo ra những tác động sâu sắc đến cuộc sống của mỗi chúng ta. Nếu chúng ta cứ thường xuyên đặt cho mình câu hỏi “Không biết tiền đi đâu hết?” thì chứng tỏ chúng ta là người chưa có kỹ năng quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, nghiêm túc, huống chi là các em HSSV. Thế nhưng, mô hình “Cafe khoa học” đã tạo nhịp cầu cho diễn giả kết nối cùng HSSV để tìm ra quy cách quản lý và sử dụng tiền có hiệu quả cách quản lý tài chính, hoạch định chi tiêu, nền tảng của việc quản lý cá nhân. Cho HSSV viết ra những thói quen không tốt cần phải thay đổi, lập kế hoạch thay đổi thói quen và chuẩn bị chia sẻ kế hoạch của từng nhóm sinh viên, sau đó đề xuất, lựa chọn kế hoạch tốt nhất.

 

1.2 Kỹ năng giao tiếp

Cùng với kiến thức chuyên môn được rèn luyện trong chương trình chính khóa, những kỹ năng giao tiếp sẽ giúp các em được trang bị một cách toàn diện cho nghề nghiệp tương lai. Buổi tham gia Chương trình “Cafe khoa học”giúp HSSV xác định được “Giao tiếp” - Nghệ thuật hay kỹ năng. Mô hình đã kết nối diễn giả là chuyên gia khoa với các em HSSV. Mô hình đã cung cấp cho HSSV nhiều kỹ năng như kỹ năng lắng nghe thấu cảm, làm việc nhóm, thuyết trình và kỹ năng giải quyết xung đột....

Media/1/Images/202106/cafekhoahoc-1-20210611021447-e.jpgBuổi thảo luận kỹ năng giao tiếp rất sôi nổi

1.3 Kỹ năng tổ chức công việc và quản lý thời gian

Mô hình “Cafe khoa học” không chỉ giúp cho HSSV có được kỹ năng giao tiếp và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân mà còn giúp cho HSSV kỹ năng tổ chức công việc và quản lý thời gian cũng như những kỹ năng cần thiết trong học tập và cuộc sống như chia sẻ, thảo luận cùng diễn giả về định nghĩa, cách phân chia, ưu tiên và sắp xếp thời gian; cách lập kế hoạch và lịch biểu hiệu quả...

Media/1/Images/202106/cafekhoahoc-2-20210611021448-e.jpg

  Buổi thực hành kỹ năng thuyết trình trước đám đông rất tự tin

1.4 Kỹ năng khởi nghiệp

Ở Đồng Tháp, mô hình khởi nghiệp được xem như một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đột phá; tinh thần khởi nghiệp đang có sức lan tỏa mạnh mẽ. Đằng sau sự dám nghĩ, dám làm và thành công ban đầu của nhiều bạn trẻ khởi nghiệp là những ánh mắt dõi theo, những lời động viên, chia sẻ, sự hỗ trợ kịp thời của lãnh đạo địa phương. Mô hình “Cafe khoa học” đã làm cầu nối cho cho HSSV với các nhà khoa học thắp thêm ngọn nến khởi nghiệp bằng các khái niệm tổng quan về khởi nghiệp, phân tích những thuận lợi và khó khăn trong khởi nghiệp, làm sao để có ý tưởng, phương pháp kinh doanh khả thi, gợi ý giúp các HSSV có chuẩn bị trước khi bắt đầu khởi nghiệp.

          Mô hình tạo điều kiện cho các tham dự viên đưa ra các ý tưởng kinh doanh về nhiều lĩnh vực như nuôi yến, dịch vụ đi chợ thuê, dhén làm từ gạo. Qua đó, biết cách tận dụng những điểm mạnh của mình để khắc phục những mối đe dọa và nắm bắt các cơ hội để khắc phục những điểm yếu của bản thân.

 

2. “Cafe khoa học”giúp thế hệ trẻ có ý tưởng sáng tạo về vệ sinh an toàn thực phẩm

An toàn vệ sinh thực phẩm chính là giữ cho thực phẩm luôn sạch và đảm bảo vệ sinh cho người sử dụng. Những thực phẩm đảm bảo vệ sinh cần được kiểm nghiệm và trải qua quá trình công bố sản phẩm nghiêm ngặt, có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền. Như vậy, muốn có ý tưởng sáng tạo về vệ sinh an toàn thực phẩm phải đến với mô hình “Cafe khoa học” để được nghe giới thiệu ý tưởng sáng tạo cà chua ghép khoai tây, nón bảo hiểm thông minh… Mỗi nhóm chọn một trong các chủ đề như: rau thủy canh, gà thảo dược, tôm quảng canh, lúa hữu cơ, hoặc các chủ đề khác và đưa ra giải pháp từng khâu theo thứ tự Nuôi trồng - Thu hái/ Sơ chế/ Giết mổ - Bảo quản -  Vận chuyển - Tiêu dùng (Chợ/Siêu thị)…

 

Media/1/Images/202106/cafekhoahoc-3-20210611021449-e.jpg
Hình 3. TS. Đinh Minh Hiệp,Trưởng Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP. HCM (đứng bên phải),là diễn giả chương trình kỳ 2 “Ý tưởng sáng tạo về an toàn thực phẩm”

 

3. “Cafe khoa học”giúp HSSV hiểu đúng vấn đề và khơi nguồn nghiên cứu khoa học

3.1 Hiểu đúng về “Stress”

Thông qua nhịp cầu kết nối đã cung cấp cho HSSV các kiến thức mới liên quan đến “Stress” cụ thể như: stress là gì, biểu hiện của stress là gì, các tác hại của stress, nguyên nhân gây ra stress, cần làm gì khi bị stress và cần làm gì để hạn chế stress và tác động của stress. Hiểu rõ các vấn đề của stress giúp cho HSSV sẽ tự rèn luyện bản thân một cách tích cực, không những giúp cơ thể có nhiều năng lượng, tăng tập trung, đương đầu với khó khăn thử thách hiệu quả, mà còn tránh các tác động tiêu cực lên sức khỏe, sinh hoạt hằng ngày và các mối quan hệ.

3.2. Có thêm sáng kiến bảo vệ môi trường  

Mô hình “Cafe khoa học” này đã cung cấp nhiều thông tin thực tế và hữu ích cho các tham dự viên, cũng là một thông điệp về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho mỗi cá nhân, cùng nhau chung tay vì một môi trường sạch không rác thải, góp phần để cuộc sống của cá nhân và cộng đồng ngày càng chất lượng và bền vững hơn.

 

Tại đây, HSSV tập trung thảo luận nội dung người trẻ nghĩ gì các vấn đề môi trường hiện nay, hành động cần thực hiện để thay đổi, dựa trên 3 chủ đề chính: Nhựa dùng 1 lần, Ô nhiễm không khí, Ô nhiễm đất và nước. Ngay khi kết thúc chương trình mỗi HSSV có thêm sáng kiến bảo vệ môi trường thông qua bài viết về một hành động mà bản thân sẽ bắt đầu thực hiện để góp phần bảo vệ môi trường.

 

3.3 Khơi nguồn nghiên cứu khoa học

Mô hình “Cafe khoa học” đã tạo ra sân chơi và môi trường học tập bổ ích cho nhiều HSSV từ kiến thức thực tiễn, luôn được cập nhật mới đến kiến thức chuyên sâu về chuyên môn cho từng đối tượng tham dự. Đồng thời, những kiến thức từ chương trình này giúp HSSV vận dụng vào quá trình học tập, nghiên cứu và phục vụ trong công việc sau khi tốt nghiệp ra trường.

Đặc biệt, thời gian gần đây phát sinh dịch bệnh ở đàn gia súc, gia cầm ngày càng nhiều, trong đó có bệnh trên gà. Làm thế nào để kháng sinh phòng, trị bệnh trên gà? Đây là chủ đề được người dân tỉnh nhà quan tâm, trong đó có HSSV. Một Tỉnh xuất phát diểm kinh tế đi lên từ nông nghiệp. Nhờ mô hình “Cafe khoa học” giúp HSSV tập trung làm quen, giới thiệu, hỏi - đáp thuốc kháng sinh là gì, thuốc kháng sinh có thể tiêu diệt gì,... Tại đây, HSSV được nghe diễn giả nêu lên mục đích, cách thức, lợi ích và động lực để HSSV ham thích nghiên cứu khoa học. Sự kết nối này được chuyên gia trình bày đưa ra những minh chứng rất gần gũi với cuộc sống đời thường, giúp HSSV nhận thức “khoa học” không có gì là xa lạ, khó hiểu...

 

Tóm lại, mô hình “Cafe khoa học” là nhịp cầu kết nối thế hệ trẻ với khoa học, là một trong những mô hình hoạt động rất mới tại trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Đây là mô hình có nhiều diễn đàn cho HSSV tham dự để trò chuyện và hiểu sâu hơn về vấn đề khoa học mà HSSV quan tâm; mô hình có tính thời sự trong một không khí thân mật, HSSV sẽ cảm thấy thật sự muốn chia sẻ và đặt câu hỏi để nhằm khuyến khích HSSV phát triển kỹ năng tranh luận và các kỹ năng mềm cần thiết nhất trong khoa học, y tế, sức khỏe, cũng như sự tiến bộ của xã hội. Chủ đề được chọn sẽ là những chủ đề nóng, khơi gợi sự quan tâm của tất cả HSSV và toàn xã hội. Hy vọng mô hình “Cafe khoa học” này tiếp tục tạo hiệu ứng - Cần được nhân ra diện rộng.

Hồ Thị Hồng Cúc - Trung tâm NCPT&ĐBCL